Klasyfikacja wydatków w Powiatowych Zarządach Dróg – Biuletyn Finanse Publiczne

Pytanie: Jak klasyfikować wydatki w Powiatowych Zarządach Dróg do wydatków strukturalnych łącznie z ewidencją księgową i sporządzeniem Rb-WS?

Odpowiedź: Począwszy od 2008 r. przy sporządzaniu sprawozdania Rb-WS, wydatki strukturalne należy klasyfikować zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z 26.10.2007 r. w sprawie szczegółowej klasyfikacji wydatków strukturalnych (Dz.U. Nr 209, poz. 1511). Wydatki strukturalne są to wydatki odpowiadające kategoriom interwencji funduszy strukturalnych poniesione w związku z realizacją celu (projektu, działania, zadania), określonego i opisanego w cytowanym powyżej rozporządzeniu. Kategorie Interwencji Funduszy Strukturalnych na lata 2007–2013 obejmują również Transport, w skład którego wchodzi między innymi ujęta pod nr 23 kategoria interwencji – drogi regionalne i lokalne. W ramach tej kategorii realizowane będą projekty ukierunkowane między innymi na:

• budowę, rozbudowę i modernizację dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych stanowiących dostęp do obszrów pod inwestycje lub kompleksów turystycznych i usługowych,
• wyposażenie obiektów inżynierskich w zjazdy, zatoki autobusowe i inne niezbędne urządzenia drogowe,
• budowę, przebudowę, modernizację lub remont urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego,
• budowę, rozbudowę lub remont infrastruktury drogowej przyczyniającej się do ochrony środowiska,
• budowę, rozbudowę i modernizację dróg publicznych na obszarach przemyslowych.

Do zadań Powiatowego Zarządu Dróg należy zapewne realizacja obowiązków i uprawnień Zarządcy drogi w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych (t.j. Dz.U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115), a w szczególności planowanie, budowa, modernizacja oraz bieżące utrzymanie dróg na terenie powiatu. Do wydatków strukturalnych klasyfikowane będą więc wszystkie wydatki związane z przygotowaniem dokumentacji technicznej (w tym między innymi: przygotowanie projektu, prac studialnych, ekspertyz, badań geologicznych i archeologicznych, koncepcji budowlanej, projektu wykonawczego, studium wykonalnosci), przetargu, badań zwiazanych z urbanistyką, krajobrazem, architekturą lub budownictwem, obsługą geodezyjną, nadzór nad realizacją inwesycji oraz usługi dotyczące zarządzania projektem. Zaliczyć do nich będzie można również prace przygotowawcze, takie jak przygotowanie terenu pod budowę, przebudowa infrastruktury technicznej kolidującej z inwestycją (w tym: linii elektroenergetycznej, teletechnicznej, kanalizacji sanitarnej, sieci gazowej, ciepłowniczej, wodociagowej, urządzeń wodnych melioracji, urządzeń podziemnych specjalnego przeznaczenia, torów kolejowych, tramwajowych i przejazdów kolejowych, prace rozbiórkowe i wykończeniowe). Wydatkiem strukturalnym będzie także zakup sprzętu, wyposażenia i niezabudowanych nieruchomości nierozerwalnie związanych z realizacją proektu a także roboty budowlane zwiazane z pełnym zakresem robót drogowych, takie jak prace ziemne, budowlano-montażowe, instalacyjne. Podobnie jak w poprzednim okresie programowania, w latach 2007–2013 zakup gruntu lub nieruchomości niezabudowanej będzie wydatkiem kwalifikowanym tylko do wysokości 10% całkowitych kosztów kwalifikowanych projektu. Koszt zakupu jednakże nie może przekroczyć wartości rynkowej terenu niezabudowanego, a jego wartość będzie musiała zostać potwierdzona operatem szacunkowym sporządzonym przez uprawnionego rzeczoznawcę w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami. Koszt zakupu nieruchomości będzie kwalifikowany, jeżeli nieruchomość będzie wykorzystywana wyłącznie do celów realizacji projektu, zgodnie z przeznaczeniem określonym w umowie o dofinansowanie projektu, a jej zakup jest niezbędny do realizacji projektu.

W okresie programowania 2007–2013 określone zostały, podobnie jak poprzednio, koszty których nie można zakwalifikować do wydatków strukturalnych. Należeć do nich będą:

• koszty prowizji i odsetek ponoszonych w ramach zobowiązań finansowych,
• koszty prowizji pobieranych w ramach operacji wymiany walut oraz ujemne różnice kursowe ponoszone w ramach wdrażania i realizowania projektu,
• wydatek poniesiony na środek trwały, który był współfinansowany ze środków krajowych lub wspólnotowych wciągu 10 lat poprzedzających złożenie wniosku o dofinansowanie projektu,
• koszty kar i grzywien, a także koszty procesów sądowych (z wyjątkiem kosztów związanych z odzyskiwaniem kwot nienależnie wpłaconych po akceptacji instytucji zarządzającej programem operacyjnym) oraz koszty realizacji ewentualnych postanowień wydanych przez sąd,
• koszty kredytu,
• koszt podatku VAT, który może zostać odzyskany w oparciu o przepisy krajowe (ustawa o podatku od towarów i usług),
• wydatki poniesione na mieszkalnictwo w ramach projektów współfinansowanych przez Fundusz Spójności,
• koszt zakupu nieruchomości niezabudowanej przekraczający 10% wartości całkowitych kosztów kwalifikowanych projektu w projektach współfinansowanych w ramach EFRR i Funduszu Spójności. W przypadku projektów współfinansowanych ze środków EFRR wyższy udział procentowy jest dopuszczalny tylko w projektach związanych z ochroną środowiska naturalnego, za zgodą instytucji zarządzającej danym programem operacyjnym.

Pamiętać należy, że jednostka sektora finansów publicznych sporządza sprawozdanie z wydatków poniesionych z krajowych środków publicznych (środki budżetowe, środki własne, dotacje – wszystkie te środki, które oznaczone czterocyfrową klasyfikacją paragrafów wydatków jako czwartą cyfrę mają zero), będących w dyspozycji tej jednostki na realizację określonego zadania. Do krajowych środków publicznych nie zalicza się środków pochodzących z Unii Europejskiej, takich jak np. środki funduszy przedakcesyjnych – PHARE, ISPA i SAPARD, środki funduszy strukturalnych, Funduszu Spójności, Inicjatyw Wspólnotowych, Europejskiego Funduszu Rybackiego, Europejskiego Funduszu Rolniczego Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz środki poakcesyjne – Transition Facility, Norweskigo Mechanizmu Finansowego oraz Szwajcarskiego Mechanizmu Finansowego.

W związku z wejściem w życie rozporządzenia Ministra Finansów z 25.1.2008 r. zmieniajacym rozporządzenie w sprawie sprawozdawczości budżetowej (Dz.U. Nr 16, poz. 100), pamiętać należy o wyodrębnieniu wydatków strukturalnych z wydatków poniesionych w danym okresie sprawozdawczym. Stanowi o tym § 3 „Instrukcji sporządzania rocznego sprawozdania Rb-WS o wydatkach strukturalnych poniesionych przez jednostki sektora finansów publicznych”, który wskazuje, aby jednostka prowadziła dodatkową ewidencję wydatków strukturalnych – stosownie do przepisów zawartych w rozporządzeniu Ministra Finansów z 28.7.2006 r. w sprawie szczególych zasad rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego oraz niektórych jednostek sektora finansów publicznych (Dz.U. Nr 142, poz. 1020) i w rozporządzeniu Ministra Finansów z 29.6.2006 r. w sprawie gospodarki finansowej jednostek budżetowych zakładów budżetowych i gospodarstw pomocniczych oraz trybu postepowania przy przekształcaniu w inną formę organizacyjno-prawną (Dz.U. Nr 116, poz. 783). Ewidencja winna być prowadzona tak, aby możliwe było ustalenie wysokości wydatków poniesionych na cele strukturalne. W tym celu, zgodnie z § 12 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz planów kont....., który stanowi, że plan kont dla budżetu państwa lub budżetu jednostek samorządu terytorialnego może być uzupełniony, w miarę potrzeby o właściwe konta planu kont dla jednostek budżetowych, zakładów budżetowych i gospodarstw pomocniczych jednostek budżetowych należy uzupełnić plan kont o konto, które pozwoli wykonać nałożony obowiązek. Wydatki strukturalne mogą być prowadzone w ewidencji pozabilansowej. Można więc utworzyć konto pozabilansowe „Wydatki strukturalne”, na którym będą one ewidencjonowane. Na kontach pozabilansowych obowiązuje zasada zapisu jednostronnego. Pracownicy merytoryczni, opisując rodzaj wydatku muszą obok klasyfikacji budżetowej stosować klasyfikację wydatków strukturalnych. Pamiętać należy także o tym, że sprawozdanie Rb-WS robi ten, kto robi ostateczny wydatek. Jednostki organizacyjne jednostek sektora finansów publicznych oraz jednostki przez nie nadzorowane sporządzają sprawozdanie Rb-WS na obowiązującym formularzu, zamieszczonym na stronie internetowej Ministerstwa Finansów (www.mofnet.gov.pl) w zakładce: Finanse Publiczne > Budżet państwa > Klasyfikacja wydatków strukturalnych, którego wzór stanowi załącznik nr 28 do rozporządzenia w sprawie sprawozdawczości budżetowej i przekazują je do dnia 31 marca po upływie roku sprawozdawczego właściwej jednostce nadzorującej, która sporządzi sprawozdanie łączne/zbiorcze.