Liczne zmiany w zakresie wdrażania funduszy strukturalnych – Biuletyn Finanse Publiczne

Ustawą o zmianie niektórych ustaw w związku z wdrażaniem funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności z 7.11.2008 r. (Dz.U. Nr 216, poz. 1370) zmieniono:

Ustawę z 7.9.1991 r. o  systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, z późn. zm.) w art. 90t.
 
Po dokonaniu zmiany obowiązującej od 20.12.2008 r. jednostki samorządu terytorialnego mogą tworzyć regionalne lub lokalne programy:

1. Wyrównywania szans edukacyjnych dzieci i młodzieży;
2. wspierania edukacji uzdolnionych dzieci i młodzieży.
   

Mogą w tym zakresie korzystać zarówno ze środków własnych (do tej pory), jak również mogą na to przeznaczać środki publiczne:

1. pochodzące z budżetu Unii Europejskiej oraz niepodlegające zwrotowi środki z pomocy udzielonej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA);
2. pochodzące ze źródeł zagranicznych, niepodlegające zwrotowi, inne niż wymienione w pkt 2; ustawy z  dnia 30.6.2005 r. o finansach publicznych.
   

Od 1.1.2009 r. organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ma obowiązek określić szczegółowe warunki udzielania pomocy dzieciom i młodzieży, formy i zakres tej pomocy, w tym stypendia dla uzdolnionych uczniów oraz tryb postępowania w tych sprawach, uwzględniając w szczególności przedsięwzięcia sprzyjające eliminowaniu barier edukacyjnych, a także osoby lub grupy osób uprawnione do pomocy oraz potrzeby edukacyjne na danym obszarze.
 
Ustawę z 4.9.1997 r. o  działach administracji rządowej (Dz.U. z 2007 r. Nr 65, poz. 437, z późn. zm.) w art. 23a.

W wyniku zmian art. 23a. Dział rozwój regionalny obejmuje aktualnie sprawy:

1. programowania i koordynacji polityki rozwoju, w szczególności opracowywania projektów strategii rozwoju;
2. programowania i realizacji polityki regionalnej;
3. opracowywania dokumentów programowych z zakresu społeczno-gospodarczego rozwoju kraju, w tym będących podstawą do pozyskiwania środków rozwojowych z Unii Europejskiej i z innych źródeł zagranicznych;
4. wykonywania, o ile ustawa nie stanowi inaczej, zadań państwa członkowskiego określonych w przepisach Unii Europejskiej dotyczących funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności;
5. opracowywania analiz i  prognoz rozwoju społeczno-gospodarczego, regionalnego i przestrzennego, w tym raportu o rozwoju społeczno-gospodarczym, regionalnym i przestrzennym kraju;
6. opiniowania zgodności rządowych strategii i programów rozwoju, w rozumieniu przepisów o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, ze średniookresową strategią rozwoju kraju;
7. zarządzania programami współfinansowanymi z funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności, w tym sektorowymi programami operacyjnymi, z wyjątkiem programów zarządzanych przez zarządy województw, ministra właściwego do spraw rozwoju wsi oraz ministra właściwego do spraw rybołówstwa;
8. zawierania, kontrolowania realizacji i rozliczania kontraktów wojewódzkich;
9. współpracy z jednostkami samorządu terytorialnego oraz organizacjami je zrzeszającymi, a także z  partnerami społeczno-gospodarczymi, w zakresie dotyczącym rozwoju społeczno-gospodarczego, regionalnego i przestrzennego kraju;
10. koordynacji opracowywania przez samorządy województw regionalnych programów operacyjnych, zawierania regionalnych porozumień programowych, a także monitorowania i oceny przebiegu ich wykonywania.
    

Rozszerzono zakres działu w  głównej mierze o programowanie i koordynację oraz zarządzanie programami reginalnymi współfinansowanymi z funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności.
 
W ustawie z dnia 5.6.1998 r. o samorządzie województwa (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1590, z późn. zm.) w art. 11.

Po tych zmianach w strategii rozwoju województwa wydziela się okres niewykraczający poza okres objęty aktualnie obowiązującą średniookresową strategią rozwoju kraju. Uchylono zapisy dotyczące wykazywania w strategii rozwoju województwa listę projektów infrastrukturalnych o szczególnym znaczeniu dla osiągnięcia celów strategicznych rozwoju województwa, razem z prognozą wysokości środków publicznych służących realizacji projektów. Dodano natomiast konieczność uwzględnienia celów średniookresowej strategii rozwoju kraju, krajowej strategii rozwoju regionalnego, a także odpowiednich strategii ponadregionalnych, a ponadto ma być spójna z planem zagospodarowania przestrzennego województwa. W wyniku zmian tych strategii samorząd województwa, każdorazowo w terminie 9 miesięcy od dnia wejścia w życie uchwały o przyjęciu lub aktualizacji strategii lub planu, dostosowuje do nich strategię rozwoju województwa. Usunięto z ust. 3 możliwość wykorzystania w realizacji programu rozwoju innych instrumentów prawnych i finansowych i została tym samym ograniczona do realizowana przez programy wojewódzkie i regionalny program operacyjny, o których mowa w ustawie z dnia 6.12.2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. Nr 227, poz. 1658 oraz z 2007 r. Nr 140, poz. 984). W  ust. 4 doprecyzowano zapis przez poprawienie odniesienia się do innych aktów prawnych ze słów „w trybie określonym w odrębnej ustawie” na „w trybie określonym w odrębnych przepisach”.
 
W ustawie z 20.4.2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju (Dz.U. Nr 116, poz. 1206, z późn. zm.)

Dodano art. 23a ustalający, że do zadań wojewody związanych z realizacją regionalnego programu operacyjnego (z możliwością zawierania z innymi województwami oraz jednostkami lokalnego samorządu terytorialnego z obszaru województwa porozumienia w sprawie powierzenia prowadzenia zadań publicznych), należy:

1. kontrola realizacji projektów, w tym trwałości projektów, ich rezultatów i oddziaływania;
2. przygotowywanie sprawozdań z  realizacji projektów i programu operacyjnego w województwie oraz wniosków o  płatność, w tym sprawozdania końcowego z realizacji programu operacyjnego w  województwie i wniosków o płatność końcową;
3. odzyskiwanie od beneficjentów nieprawidłowo wykorzystanego lub pobranego dofinansowania;
4. nadzór nad przestrzeganiem przez beneficjentów zasad dotyczących informacji i promocji;
5. archiwizacja dokumentów związanych z wdrażaniem programu operacyjnego, w tym przechowywanie zabezpieczeń wnoszonych przez beneficjentów, przez okres wymagany zgodnie z  umową o dofinansowanie;
6. przygotowywanie i  udostępnianie informacji, związanych z programem operacyjnym, podmiotom uprawnionym do wykonywania czynności kontrolnych i ewaluacyjnych.
   

Ponadto dodano art. 56d w  brzmieniu, w którym ustalono, że instytucja zarządzająca ustala i nakłada korekty finansowe, o których mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr  1260/1999 z 21.6.1999 r. ustanawiającego przepisy ogólne w sprawie funduszy strukturalnych (Dz.Urz. WE L 161 z 26.06.1999, L 198 z 21.07.2001 oraz L 158 z  27.06.2003; Dz.Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 14, t. 1,str. 31).