Banki także czekają na fundusze – Biuletyn Finanse Publiczne

Banki trzymają kciuki za firmy i instytucje, które będą w ciągu najbliższych lat starać się o unijne dofinansowanie. Nic dziwnego, bo same pośrednio skorzystają z dobrodziejstwa wsparcia UE. Firmy i instytucje z niecierpliwością czekają na uruchomienie programów unijnych na lata 2007-2013. A banki przygotowują produkty, ale najpierw chcą przeprowadzić kampanie informacyjne.

- Fundusze unijne przyspieszają rozwój biznesu poprzez stymulowanie i wzmocnienie zwłaszcza małej i średniej przedsiębiorczości - tłumaczy Magdalena Typa, menedżer ds. funduszy strukturalnych w banku BPH. - Napływ szerokiego strumienia funduszy UE przekłada się w krótkim czasie na wzrost zdolności klientów banku do inwestycji oraz większą zdolność do rozwijania biznesu. W dłuższej perspektywie przyczynia się do polepszenie zdolności ekonomicznej tych podmiotów i umocnienia ich pozycji na rynku. W następstwie tych zmian nasi klienci mają lepszą zdolność kredytową, a nierzadko w przypadku firm małych rozpoczynających działalność, firmy te tworzą historię kredytową niezbędną do pozyskania finansowania komercyjnego - wyjaśnia.

Mariusz Nowak, product manager w Fortis Bank Polska podkreśla, że unijne fundusze to dla banków możliwość zwiększenia akcji kredytowej, czyli finansowania inwestycji realizowanych z dofinansowaniem środków unijnych. - To efekt bezpośredni. Ale na korzyści płynące z dystrybucji funduszy unijnych należy jednak patrzeć szerzej. Pieniądze płynące do firm z funduszy unijnych to wzmocnienie ich konkurencyjności, możliwość zastosowania nowoczesnych rozwiązań, wdrożenie innowacyjnych technologii. Wszystko należy traktować jako element korzyści, który dotyczy również banku. Ponieważ bank jest zaangażowany w finansowanie firmy, jej sukces staje się jednocześnie sukcesem banku - wyjaśnia Nowak.

Gdzie szukać dotacji

A w tych latach do Polski ma popłynąć nawet nie strumień, a rzeka unijnych pieniędzy, bo będzie to aż 67 mld euro. - Ze środkami publicznymi i prywatnymi kwota zaangażowana w Narodową Strategię Spójności wyniesie 85,5 mld euro - zaznacza Krzysztof Wódz z Departamentu Faktoringu i Finansowania Strukturyzowanego w Reiffeisen Bank Polska. Dotacje na lata 2007-2013 będą rozdysponowane w ramach sześciu krajowych programów operacyjnych oraz 16 regionalnych programów operacyjnych.

Programy krajowe dotyczą w dużej części infrastrukturalnych inwestycji centralnych: powstały listy projektów, którym przyznane zostaną dotacje. - Tylko częściowo są one otwarte dla przedsiębiorców - podkreśla Krzysztof Wódz. Programy regionalne zarządzane przez urzędy marszałkowskie są wyrazem lokalnych preferencji i w zależności od województwa będą w różnym stopniu skierowane do przedsiębiorców. - Zgodnie z wytycznymi Ministerstwa Rozwoju Regionalnego około 40 proc. środków z RPO, czyli około 6,3 mld euro ma trafić do małych i średnich przedsiębiorstw, co nie jest kwotą wysoką w okresie siedmiu lat finansowania. Pozostałych środków należy szukać w programach krajowych, takich jak na przykład Innowacyjna Gospodarka - mówi Krzysztof Wódz z Reiffeisen Bank. Klienci tej placówki mogą korzystać z kredytu pomostowego finansującego dotację unijną, kredytu uzupełniającego na wkład własny i kredytu dodatkowego na tzw. koszty niekwalifikowane. - Bank ma dobry "record", jeżeli chodzi o aktywność w finansowaniu unijnym. W rundzie 2004-2006 w odniesieniu do programów PARP byliśmy zawsze "na pudle" - zaznacza Krzysztof Wódz. Teraz też będzie zachęcać klientów do korzystania ze swoich usług. - Klientom oczywiście zaoferujemy materiały informacyjne w postaci drukowanej oraz w Internecie na naszej stronie. Planujemy także kwalifikator pomagający odnaleźć nadający się program UE. Na pewno będą też prezentacje, spotkania i seminaria - dodaje.

Alert promocyjny

Bo promocje swoich produktów: warsztaty menedżerskie, konferencje tematyczne, spotkania z klientami, szkolenia, seminaria i inne akcje edukacyjne proponują prawie wszystkie banki działające na polskim rynku. - Nasz bank przygotowuje ofertę i podejmuje działania, aby już na starcie zaoferować klientom produkty i usługi związane z finansowaniem unijnym w latach 2007-2013, które będą dostosowane do ich potrzeb - mówi Barbara Kwaśniewska z Departamentu Marketingu Operacyjnego w Banku Pekao SA.

Fortis Bank Polska będzie z kolei kontynuował swój program "W Unii Europejskiej z Fortis Bankiem Polska". - Podstawą tego projektu jest kampania edukacyjna skierowana do przedsiębiorców, a dotycząca absorpcji środków unijnych - mówi Małgorzata Wawszczak, specjalista PR w banku. Kampania edukacyjna obejmuje spotkania indywidualne z przedsiębiorcami (nowym elementem spotkań będzie konkurs "Europejska Firma", który wyłoni i nagrodzi najciekawsze projekty unijne), specjalne newslettery wysyłane do przedsiębiorców, materiały edukacyjne w postaci broszur oraz strony internetowe specjalnie dedykowane projektowi.

- Dodatkowo bank wyodrębnił w swojej strukturze tzw. Centrum Kompetencyjne, które wspomaga regionalnych koordynatorów projektu poprzez szkolenia, prezentacje i stale aktualizowane elektroniczne alerty oraz strony intranetowe poświęcone projektowi - zaznacza Małgorzata Wawszczak. Mariusz Nowak z Fortis Bank Polska dodaje: - Bank będzie się koncentrował na finansowaniu MSP realizujących przedsięwzięcia inwestycyjne dofinansowywane z funduszy unijnych. Taki kierunek działań wynika z dotychczas zebranych doświadczeń oraz specyfiki i strategii działania Fortis Banku koncentrującego się na obsłudze tego segmentu klientów. Obecnie jesteśmy w trakcie analizowania dostępnych projektów poszczególnych programów oraz dotychczas realizowanych działań. Celem jest przygotowania oferty, która wpisze się w oczekiwania MSP oraz będzie dostosowana do wymogów poszczególnych programów - tłumumaczy.

A może Fundusz Poręczeń Unijnych

PKO Bank Polski od 2004 r. prowadzi natomiast Program Europejski, w ramach którego proponuje klientom produkty i usługi wspomagające realizację projektu na wszystkich jego etapach. W ramach programu funkcjonują zarówno produkty służące finansowaniu przedsięwzięć (kredyt pomostowy, kredyt współfinansujący, emisja obligacji komunalnych), jak i rozliczeniowe i zabezpieczające (w tym rachunek projektu, gwarancja bankowa) oraz usługi doradcze, przede wszystkim w zakresie konstruowania montażu finansowego.

- Dopełnieniem oferty są poręczenia, gwarancje i regwarancje udzielane ze środków Funduszu Poręczeń Unijnych, wykorzystywane zwłaszcza przez firmy z sektora mikro, małych i średnich przedsiębiorstw oraz tych wszystkich beneficjentów, którzy nie posiadają lub posiadają niewystarczające zabezpieczenia z punktu widzenia banku - wyjaśnia Irmina Stępniewska z Departamentu Integracji Europejskiej i Finansowania Handlu w PKO BP. - Od początku funkcjonowania funduszy strukturalnych na polskim rynku obserwujemy duże zainteresowanie dofinansowaniem z tych środków, zwłaszcza wśród firm planujących inwestycje oraz samorządów realizujących projekty infrastrukturalne - dodaje.

Klienci chcą znać programy

Przygotowania do absorpcji funduszy unijnych na najbliższe lata prowadzi też ING Bank. - Zainteresowanie dotacjami jest duże. Dotacje obniżają koszty prowadzenia działalności i przyspieszają rozwój podmiotów. Projekty przedsiębiorców muszą się jednak wpisywać w dostępne programy. Z uwagi na wielość programów i ich kryteriów, skomplikowane procedury aplikowania o dofinansowanie, zapotrzebowanie różnych beneficjentów na informacje dotyczące funduszy unijnych jest ogromne - mówi Joanna Pacuła, zastępca dyrektora w Departamencie Kredytów Klientów Korporacyjnych ING Bank.

Bank szkoli więc doradców klienta w zakresie nowych programów pomocowych, organizuje seminaria, a eksperci ds. funduszy unijnych bezpośrednio spotykają się z klientami. Dyrektor Pacuła zaznacza, że beneficjenci są zainteresowani także możliwością zapoznania się z wytycznymi do programów z określonym wyprzedzeniem czasowym przed danym terminem rundy aplikacyjnej, a także przejrzystym systemem ocen projektów. - Kryteria oceny przyznawania dofinansowania powodują, że dotację mają szansę uzyskać jedynie przedsiębiorcy o dobrej kondycji ekonomiczno-finansowej, którzy tym samym rokują przeprowadzenie inwestycji i jej utrzymanie - wyjaśnia Joanna Pacuła. - Wnioski o dofinansowanie przedsiębiorców o słabej kondycji finansowej odpadają bowiem na etapie oceny techniczno-ekonomicznej. W praktyce szanse na dotacje miały przede wszystkim firmy duże - nie chodzi tu o definicję zgodną z rozporządzeniem Komisji Europejskiej, tylko o firmy duże jak na warunki polskie, zamierzające przeprowadzić duże inwestycje - dodaje.

- Z naszych doświadczeń wynika, że najchętniej po fundusze i jednocześnie finansowanie zewnętrzne sięgają MSP - mówi Magdalena Typa, menedżer z banku BPH. - Prawie 98 proc. naszych klientów korzystających z funduszy UE to przedsiębiorstwa, pozostałe 2 proc. to jednostki sektora finansów publicznych, w tym jednostki samorządu terytorialnego. Ta  proporcja wynika ze specyfiki dotychczas realizowanych programów. Wymóg posiadania kredytu w przypadku programów wsparcia inwestycyjnego MSP stymulował zainteresowanie tego sektora kredytami. Z kolei mechanizm prefinansowania oferowany jednostkom należącym do sektora finansów publicznych na realizację projektów współfinansowanych z funduszy strukturalnych powodował ich nikłe zainteresowanie kredytami oferowanymi na zasadach rynkowych - opowiada. I jak zaznacza, bank BPH jest przygotowany do finansowania projektów klientów, które są objęte wsparcie finansowym ze środków UE w różnych formach.

- Są to przede wszystkim produkty Euro Ekspres Kredyt dla Klientów Biznesowych i Kredyt Unijny dla Klientów Korporacyjnych. Cechą odróżniającą ofertę tych kredytów od standardowych jest niższa marża oraz akceptacja dokumentacji przygotowanej na potrzeby uzyskania dotacji jako części dokumentacji niezbędnej do otrzymania kredytu - zaznacza Magdalena Typa. Alternatywną do kredytowania formą pozyskania finansowania zewnętrznego na realizację przedsięwzięć współfinansowanych ze środków UE jest emisja papierów dłużnych (obligacji oraz bankowych papierów wartościowych). Innymi instrumentami powiązanymi z kredytowaniem są poręczenia i gwarancje oferowane przez bank, w tym ze środków Funduszu Poręczeń Unijnych.

Specjalne produkty

BRE Bank też przygotował specjalny produkt: kredyt inwestycyjny BRE-UNIA. W ramach jednej umowy kredytowej łączy on dwie umowy kredytu inwestycyjnego (część pomostową - finansującą koszty kwalifikowane objęte refundacją oraz tzw. część inwestycyjną - finansującą pozostałe koszty kwalifikowane i niekwalifikowane inwestycji) oraz umowę cesji należności z tytułu przyznanego dofinansowania. - Konstrukcja ta umożliwia kompleksową ocenę ryzyka inwestycji i tym samym usprawnia proces decyzyjny po stronie banku. Dla wnioskodawcy oznacza ograniczenie do niezbędnego minimum czasu na zgromadzenie wymaganych środków na całość inwestycji, co klienci niezwykle cenią - mówi Jarosław Fordoński, dyrektor Wydziału UE w BRE Banku. Oferta BRE Banku skierowana jest zarówno do przedsiębiorstw - dużych oraz z sektora MSP, jak i podmiotów otoczenia biznesu.

Na szczególną uwagę zasługuje finansowanie projektów realizowanych przez podmioty prowadzące działalność w obszarze przetwórstwa spożywczego - w tym produktów rolnych - czy przedsiębiorstwa z sektora energetyki (w tym realizujące inwestycje w ramach sieci TEN-E, dotyczącej energii elektrycznej, gazu ziemnego; producentów energii odnawialnej: wiatrowej, słonecznej, biomasy, hydroelektrycznej, geotermicznej i pozostałej; produkcji skojarzonej - kogeneracji, czy zarządzających energią wraz z sieciami przesyłowymi). - BRE Bank na bieżąco analizuje potrzeby rynku, rozwija ofertę produktową tak, aby znacznie wychodziła poza standardowy zakres usług. Działania podjęte w tym zakresie wiążą się ze znacznym obniżeniem wymaganego wkładu własnego dla podmiotów posiadających wysoki rating i realizujących inwestycje o wysokiej stopie zwrotu. Zarówno w przypadku nowych inwestycji, jak i inwestycji z list indykatywnych - projektów dużych, czy projektów kluczowych, BRE Bank oferuje szeroko rozumiane doradztwo, łącznie z pomocą w przygotowaniu wymaganej dokumentacji aplikacyjnej, monitoringu realizacji oraz rozliczeniu inwestycji przez spółkę z Grupy BRE Banku czy firm doradczych współpracujących z BRE Bankiem - wyjaśnia Jarosław Fordoński.

Mariusz Nowak, product manager, Fortis Bank Polska: - Już w tej chwili firmy idąc za informacjami dystrybuowanymi w mediach poszukują szczegółowych danych dotyczących możliwości skorzystania ze środków kierowanych do nich z budżetu UE na lata 2007-2013. Szkoda tylko, że będą jeszcze musiały trochę poczekać zanim programy te zostaną uruchomione. A Jarosław Fordoński podkreśla znaczenie akcji informacyjnej.

- W nowej perspektywie finansowej obowiązuje nowy system wdrażania środków unijnych. Zmiany dotyczą nie tylko programów operacyjnych, priorytetów wydatkowania środków, ale i zasad zarządzania i rozliczania projektów czy podstaw prawa dotyczących funkcjonowania funduszy unijnych. Pociąga to za sobą konieczność wprowadzenie wielu modyfikacji organizacyjnych po stronie administracji publicznej: od stworzenia nowych procedur, systemów informatycznych, poprzez nowe wzory dokumentów, czy regulacje prawne i wytyczne dotyczące wdrażania funduszy unijnych w Polsce. Dlatego niezwykle istotna jest precyzyjna akcja informacyjna, objaśniająca zasady wdrażania środków unijnych w okresie 2007-13 - przekonuje.